Relaties en intimiteit

Naarmate een relatie vordert, ontstaan bepaalde patronen waarin partners zich settelen. Ze nemen hun vaste rol en taken op. Die routine voelt meestal goed en vertrouwd. Als parkinson een medespeler wordt in de relatie, dan treden in dat patroon soms veranderingen op. Dat kan bruusk, maar het kan ook geruisloos.

Parkinson veroorzaakt na verloop van tijd een aantal symptomen die de relatie onder druk kunnen zetten. Er zijn de lichamelijke klachten: de patiënt heeft pijn, beweegt moeilijk of slaapt slecht. Het tekort aan dopamine zorgt voor een starre gelaatsuitdrukking, monotone stem of een trage motoriek. Waar je vroeger genoeg had aan een oogopslag, een frons of een glimlach om elkaar te verstaan, wordt het nu moeilijk voor de persoon met parkinson om met lichaamstaal te uiten wat hij of zij voelt. Meer dan vroeger zijn tekst en uitleg nodig. Het kan gebeuren dat de patiënt minder actief lijkt, geen initiatief neemt en somber of depressief is.

Koffie handen

Vroeg of laat duiken ook seksuele problemen op: een verlaagd of net een verhoogd libido, erectieproblemen of pijn bij het vrijen. Sommige geneesmiddelen veroorzaken ‘ontremming’. Patiënten verliezen de controle over impulsen en gaan bijvoorbeeld onverantwoord veel kopen, of gokken, internetsurfen of zijn seksueel ongeremd.

Controle

De onderlinge verhouding verandert. Het vertrouwde, comfortabele evenwicht geraakt verstoord. Sommige symptomen of nieuwe gedragingen schudden het fundament van je relatie flink dooreen. Maar weet dat dit alles een gevolg is van de ziekte, de medicatie of de behandeling. De patiënt kan hier zelf niks aan doen. Het verdient dan aanbeveling om je te richten op die zaken die je wel zelf in de hand hebt.

Doorheen de evolutie van de ziekte moeten beide partners een nieuwe invulling geven aan de relatie en dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Veel koppels vinden het lastig om hierover te praten. Schuldgevoelens, schaamte, angst en frustraties staan een goed gesprek in de weg. Durf dan om hulp te vragen. Als praten niet goed gaat, kan een relatietherapeut een uitweg bieden. Vraag ernaar bij je arts.

Houtenpoppetjes

Parkinson en seksualiteit

Seksualiteit is een wezenlijk onderdeel van een relatie. Ook zonder partner is seks belangrijk in een mensenleven.

Iemand met fysieke beperkingen heeft niet dezelfde mogelijkheden als iemand met een gezond lichaam. Door de ziekte of de behandeling is het lichaam waar je vroeger meestal op kon rekenen niet meer hetzelfde. Maar dat wil niet zeggen dat de seksualiteitsbeleving van mindere kwaliteit is.

Seksuele klachten bij Parkinson kunnen zowel van psychologische of lichamelijke oorsprong zijn. Door de lichaamsveranderingen voelen mensen met parkinson zich soms onzeker en minder seksueel aantrekkelijk. Er zijn soms depressieve gevoelens, schaamte of angst voor afwijzing. Lichamelijke hindernissen om te vrijen zijn hoofdpijn, incontinentie, afasie (taal niet goed kunnen gebruiken), dyskinesieën (ongecontroleerde bewegingen), verminderd of verhoogd libido, overgevoeligheid voor prikkels, erectie of ejaculatiestoornissen.

Bed

Tips

  • Mensen die zichzelf en het leven graag zien hebben vanzelf een mooie uitstraling en aantrekkingskracht.
  • Seksualiteit is meer dan geslachtsgemeenschap. Fysieke aanrakingen en lichamelijk contact zijn minstens even belangrijk om een intieme relatie in stand te houden.
  • Experimenteer met andere houdingen, tijdstippen en hulpmiddelen. Ga na wat er wel nog kan in plaats van te focussen op wat er niet meer gaat.
  • Raadpleeg een arts bij erectiestoornissen of pijn bij het vrijen. Medicatie en een glijmiddel kunnen veel oplossen.
  • Sommige behandelingen verhogen het libido of leiden zelfs tot een onbedwingbare lust. Praat hierover met je arts.
  • Probeer te vrijen op momenten dat de medicatie optimaal werkt, ook al is dat op een ongewoon tijdstip.

Dit is geen gemakkelijk gespreksonderwerp. Niet iedereen kan zijn gevoelens hierover juist onder woorden brengen. De ene persoon voelt zich al vlugger gekwetst dan de andere. Zoek tijdig hulp. Vraag een doorverwijzing naar gespecialiseerde hulp zoals een psycholoog, seksuoloog, gynaecoloog of uroloog.

Heb je een vraag?

Stuur ons een bericht of bel het secretariaat
van maandag tot en met donderdag tussen 9u en 13u30
op het nummer 0478 96 16 80.